Kennisbank · Cijfers
Marge bewaken in de horeca.
Elke maand weten waar je staat.
Eind maart. Je telt de voorraad, telt de facturen op en hebt in tien minuten je foodcost: 30 procent, precies op doel. In februari was het nog 34. De zalm bleek te groot geportioneerd. Hier lees je hoe je je marge elke maand bewaakt en wat je doet als een cijfer afwijkt.
In het kort. Je marge bewaak je door elke maand drie cijfers bij te houden: foodcost, beveragecost en personeelskosten. Foodcost is wat je aan eten verbruikt, gedeeld door je omzet eten zonder btw. Verbruik is beginvoorraad plus inkoop min eindvoorraad. Wie elke maand meet, stuurt bij voordat het jaar voorbij is.
Probeer het zelf
Weet jij waar je marge blijft?
Zo traint je team met CuliQuiz: korte vragen op de telefoon, drie minuten per dag. Speel er vijf over foodcost en personeelskosten. Aan het eind zie je per onderdeel waar je staat.
Speel zelf hier rechts op de telefoonSpeel zelf hieronder op de telefoon
- 36 tot 40%van de omzet gaat bij eetgelegenheden naar personeelskosten. Voor corona was dat 30 tot 33 procentRabobank, 2025
- +25,1%stegen de cao-lonen in de horeca sinds 2020. Daarom wil je je personeelskosten elke maand zienRabobank, 2025
- 30%foodcost bij € 12.000 verbruik op € 40.000 omzet eten. Zo reken je het elke maand uitRekenvoorbeeld uit de monitor
01 · De basisHoe bereken je je foodcost per maand?
Reken eerst je verbruik uit: beginvoorraad plus inkoop min eindvoorraad. Deel dat door je omzet eten zonder btw. Dat is je foodcost.
Omzet eten
Uit je kassasysteem, zonder btw. Houd eten en dranken apart.
Inkoop
Tel de facturen van de maand op, per leverancier en zonder btw.
Voorraad
Tel aan het eind van de maand wat er staat, tegen inkoopprijs. Zonder telling reken je met inkoop alleen en is het cijfer minder nauwkeurig.
Rekenvoorbeeld: maart
Rekenvoorbeeld uit de monitor. Vul je eigen cijfers in.
Je foodcost per maand is iets anders dan de foodcost op je receptuurkaart. De receptuur zegt wat een bord zou moeten kosten. De maand laat zien wat het echt kostte. Hoe je de kostprijs per gerecht berekent, lees je in Kostprijs van een gerecht berekenen.
02 · Dranken en personeelHoe houd je beveragecost en personeelskosten bij?
Op dezelfde manier, elke maand. Dan zie je je drie grootste kostenposten naast elkaar.
Beveragecost
Verbruik dranken gedeeld door omzet dranken zonder btw. Met begin- en eindvoorraad, net als bij eten.
Personeelskosten
Brutolonen, werkgeverslasten en uitzendkrachten, gedeeld door je totale omzet zonder btw.
Personeel is voor veel zaken de grootste post. Bij eetgelegenheden gaat 36 tot 40 procent van de omzet naar personeelskosten, schrijft Rabobank. Voor corona was dat 30 tot 33 procent. Dat komt vooral door loonsverhogingen: de cao-lonen in de horeca stegen sinds 2020 met 25,1 procent. De lonen stegen harder dan de omzet en er zijn nog steeds veel vacatures, zo'n 55 per 1.000 banen. Wie het per maand bijhoudt, ziet op tijd of rooster en omzet nog bij elkaar passen.
Wie elke maand meet, stuurt twaalf keer per jaar bij.
03 · BijsturenWat doe je als je boven je doel zit?
Zoek eerst waar het verschil zit. Vaak is dat niet de prijs op de kaart.
| Waar kijk je | Wat je ziet | Wat je doet |
|---|---|---|
| Porties | Borden zwaarder dan de receptuur | Weegschaal en foto bij de pas |
| Derving | Veel weggegooid of over de datum | Kleiner bestellen, oudste eerst gebruiken, derving noteren |
| Aanslaan | Gerechten of drankjes die niet in de kassa staan | Alles aanslaan, ook personeelseten en weggegeven |
| Inkoop | Hogere prijzen op de factuur | Leveranciers vergelijken, gerechten opnieuw doorrekenen |
| Kaartprijs | Kostprijs gestegen, prijs niet | Prijs aanpassen of het gerecht anders opbouwen |
KHN noemt het ook: wijkt je totale inkoop sterk af van wat je berekende, dan zit het vaak in verlies of slordig portioneren.
04 · Snel resultaatWaar win je het snelst?
Bij een vast ritme. Tien minuten per maand en je weet waar je staat.
- Tel de voorraad elke maandOp de laatste dag, na de dienst. Zonder telling is je foodcost een schatting.Voorbeeldzin: "Morgen tellen we de koelcel en het droog voor de maand."
- Facturen per leverancierLeg ze per leverancier bij elkaar. Dan zie je meteen waar de inkoop stijgt.Voorbeeldzin: "De vis is deze maand 600 euro hoger, hoe komt dat?"
- Een weekcheck tussendoorOmzet eten en inkoop eten per week. Geen exact cijfer, wel een vroeg signaal.Voorbeeldzin: "Inkoop is deze week hoog, laten we de porties checken."
05 · PersoneelHoe zet je je personeel slim in?
Door je rooster te maken op de drukte en je mensen breed in te zetten. Het gaat om de juiste uren op de juiste momenten.
Rooster op reserveringen
Kijk naar reserveringen en de drukte van vorig jaar. Een extra kracht op zaterdag kan de omzet maken, een te veel op dinsdag kost alleen geld.
Breed inzetbaar
Een medewerker die zowel bar als bediening kan, vangt een rustige of drukke avond op zonder extra uren.
Mensen houden
Elke vertrekker kost tijd en inwerkuren. Lees meer in Personeelsverloop in de horeca verminderen.
06 · Je team meeHoe krijg je je team mee?
Je foodcost maak je samen met je team. Laat zien wat het cijfer is en wat ze eraan kunnen doen.
Deel het cijfer
Vertel bij de briefing wat de foodcost van vorige maand was. Een team dat het cijfer kent, let beter op.
Porties en aanslaan
Afwegen volgens de receptuur en alles in de kassa. Dat zijn de twee dingen die het team elke dienst zelf in de hand heeft.
Derving noteren
Een vaste plek om op te schrijven wat weg moet. Zie Openings- en sluitlijsten in de horeca.
Lees ook
Kostprijs van een gerecht berekenen
Weet wat elk bord kost en oplevert. Met gratis receptuurkaart.
Lees het artikelOndernemenPrijs berekenen voor een event of catering
Weet wat je overhoudt aan een diner of cateringklus. Met gratis calculator.
Lees het artikelVerkopenUpselling aan tafel
Op welke momenten je een voorstel doet, waar de makkelijke kansen liggen en wat onderzoek zegt.
Lees het artikelVeelgestelde vragen
Hoe bereken je je foodcost per maand?
Tel je beginvoorraad en je inkoop van de maand op en trek je eindvoorraad eraf. Dat is je verbruik. Deel het verbruik door je omzet eten zonder btw.
Wat is het verschil tussen foodcost en beveragecost?
Foodcost gaat over eten, beveragecost over dranken. Je rekent ze apart: verbruik eten gedeeld door omzet eten en verbruik dranken gedeeld door omzet dranken.
Wat tel je mee in de personeelskosten?
Brutolonen, werkgeverslasten en uitzendkrachten. Deel ze door je totale omzet zonder btw.
Waarom is mijn foodcost hoger dan op de receptuurkaart?
Vaak door derving, te grote porties of producten die niet worden aangeslagen. Ook gestegen inkoopprijzen die nog niet in je kaartprijzen zitten, spelen mee.
Kan ik mijn foodcost per week bijhouden?
Als indicatie wel: inkoop van de week gedeeld door omzet eten. Zonder voorraadtelling is het minder nauwkeurig. Het echte cijfer reken je per maand met de voorraad erbij.
Zo doet CuliQuiz het
Stuur je menukaart. Wij maken er vragen van over je gerechten, porties, allergenen en hygiëne. Jij leest ze na. Je team speelt drie minuten per dag en weet wat er op elk bord hoort. In het dashboard zie je per onderwerp hoe je team ervoor staat. 30 dagen gratis proberen, zonder betaalgegevens.